Czy najnowszy wyrok WSA w Poznaniu może sugerować zwiększenie opodatkowania dla branży magazynowej i produkcyjnej..?
Od 1 stycznia 2025 r. podatnicy mierzą się z nowymi definicjami budynku i budowli na gruncie podatku od nieruchomości (PoN). Jednym z najbardziej dyskusyjnych zagadnień pozostaje kwalifikacja obiektów służących do magazynowania materiałów na zasadzie odpowiedzi na pytanie czy to budynek czy budowla w rozumieniu przepisów PoN.
W wyroku z 28 maja 2026 r. (I SA/Po 938/25) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zajął stanowisko dotyczące kwalifikacji magazynu materiałów sypkich na gruncie aktualnych przepisów o PoN. Sąd dopuścił możliwość uznania takiego obiektu za budowlę (najczęściej wyższe opodatkowanie PoN), mimo że formalnie spełnia on również cechy budynku (co do zasady, niższy poziom opodatkowania PoN w porównaniu do kwalifikacji jako budowla).
Rozstrzygnięcie może mieć istotne znaczenie – w postaci ew. zwiększenia poziomu rocznego opodatkowania PoN – dla przedsiębiorców wykorzystujących specjalistyczne obiekty magazynowe (szczegóły poniżej).
Istota sporu
Sprawa dotyczyła magazynów przeznaczonych do przechowywania materiałów sypkich. Choć obiekty posiadały cechy typowe dla budynków, podatnik argumentował, że o ich przeznaczeniu decyduje przede wszystkim pojemność, a nie powierzchnia użytkowa, co powinno prowadzić do uznania ich za budowle. Organ podatkowy nie podzielił tego stanowiska i uznał, że są to zwykłe budynki magazynowe.
WSA w Poznaniu stanął jednak po stronie podatnika, wskazując, że po nowelizacji przepisów PoN (od 1 stycznia 2025 r.) kluczowe znaczenie ma ustalenie, który parametr techniczny – powierzchnia użytkowa czy pojemność – wyznacza funkcję danego obiektu.
Co ciekawe, w tej sprawie sam podatnik prezentował wykładnię prowadzącą do opodatkowania obiektu jako budowli, choć w praktyce podatkowej kwalifikacja taka nie zawsze będzie dla właściciela obiektu rozwiązaniem korzystniejszym w porównaniu do opodatkowania jako budynku (tzn. w większości przypadków podatek jest wyższy przy kwalifikacji jako budowla niż dla budynku). Z praktycznej perspektywy istotniejsze pozostaje pytanie o kryteria pozwalające odróżnić budynek od budowli na gruncie obecnie obowiązujących regulacji PoN.
Pojemność ważniejsza niż powierzchnia
W ocenie sądu sporne magazyny nie były typowymi halami magazynowymi. Ich konstrukcja i sposób wykorzystania wskazywały, że zostały zaprojektowane przede wszystkim z myślą o przechowywaniu dużych ilości materiałów sypkich.
Przy rozstrzygnięciu sąd wziął pod uwagę m.in. następujące kryteria: i) sposób składowania materiałów (luzem), ii) wykorzystanie całej kubatury obiektu, iii) występowanie wysokich ścian zabezpieczających przed rozsypywaniem materiałów, oraz iv) rozwiązania techniczne umożliwiające ich przemieszczanie. W ocenie sądu, powyższe kryteria przemawiały za konkluzją, że obiekt(y) został(y) zaprojektowane przede wszystkim z myślą o maksymalnym wykorzystaniu ich w kontekście kryterium pojemności (a nie powierzchni).
W konsekwencji sąd uznał, że to pojemność (budowla), a nie powierzchnia użytkowa (kryterium związane z budynkiem), stanowi parametr wyznaczający przeznaczenie tych obiektów. Tym samym, mogą one zostać zakwalifikowane jako budowle (opodatkowane rocznie 2% PoN liczonym od wartości obiektu).
Dlaczego wyrok jest ważny dla branży produkcyjnej i/lub magazynowej?
Choć jest jeszcze zbyt wcześnie, aby mówić o ugruntowanej linii orzeczniczej, to omawiany wyrok pokazuje, w jaki sposób sądy i/lub organy samorządowe mogą (obecnie i w przyszłości) podchodzić do oceny obiektów służących do magazynowania materiałów (sypkich).
Przy kwalifikacji obiektów (na gruncie PoN) coraz większego znaczenia mogą nabierać: (i) funkcja gospodarcza obiektu oraz (ii) parametry techniczne związane z jego wykorzystaniem. Może to prowadzić do sporów na tle obiektów, w których m.in.:
- relacja kryterium pojemności do powierzchni użytkowej nie jest oczywista,
- sposób przechowywania materiałów wskazuje, że pojemność a nie powierzchnia ma kluczowe znaczenie,
- wyposażenia techniczne związane jest nie tyle z użytkowaniem powierzchni, co z pojemnością (kubaturą) obiektu.
Warto również zauważyć, że sugerowanie się w/w kryteriami może rodzić istotne wątpliwości interpretacyjne. W praktyce część obiektów magazynowych przeznaczonych do przechowywania materiałów (sypkich) przypomina zwykłe hale magazynowe, a nie klasyczne zbiorniki czy silosy. Tym samym, granica pomiędzy budynkiem a budowlą może okazać się mniej oczywista niż zakładano przed wejściem w życie historycznie największej nowelizacji PoN (w mocy od 1 stycznia 2025 r.).
Co powinni zrobić przedsiębiorcy posiadający (magazynowy) majątek nieruchomy?
Podatnicy posiadający magazyny materiałów (w tym sypkich) lub inne (w tym nietypowe) obiekty magazynowe powinni zweryfikować ich kwalifikację (od 2025 r. wprzód) na gruncie PoN.
Nie można wykluczyć, że część obiektów dotychczas traktowanych jako budynki będzie spełniała (od 2025 r. wprzód) przesłanki uznania za budowle. Warto jednak pamiętać, że orzecznictwo w tym zakresie dopiero się kształtuje, a każdy obiekt wymaga indywidualnej oceny uwzględniającej zarówno cechy techniczne, jak i jego rzeczywistą funkcję gospodarczą.
Podsumowanie
Wyrok WSA w Poznaniu potwierdza, że magazyn może zostać uznany za budowlę nawet wtedy, gdy formalnie spełnia cechy budynku.
Kluczowe znaczenie może mieć odpowiedź na pytanie, czy podstawowym parametrem technicznym wyznaczającym przeznaczenie obiektu jest jego powierzchnia użytkowa, czy też pojemność. Z uwagi na ogólne brzmienie przepisów oraz brak jednoznacznych kryteriów pozwalających ocenić, kiedy pojemność – a w jakich przypadkach – powierzchnia staje się parametrem rozstrzygającym kwalifikację prawno-podatkową, zagadnienie to może stać się przedmiotem dalszych i potencjalnie długotrwałych sporów pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi.
Jak możemy pomóc?
Wspieramy przedsiębiorców w zakresie PoN, w szczególności poprzez:
- analizę kwalifikacji obiektów jako budynków lub budowli,
- audyty rozliczeń PoN i identyfikację ew. ryzyk podatkowych,
- weryfikację poprawności składanych deklaracji lub informacji podatkowych na potrzeby PoN,
- wsparcie podczas ew. kontroli podatkowych lub czynności sprawdzających,
- prowadzenie postępowań podatkowych przed organami podatkowymi,
- reprezentację przedsiębiorców na poziomie postępowań sądowych,
- bieżące doradztwo dotyczące skutków podatkowych nowych inwestycji lub ich rozbudowy.
Potrzebujesz wsparcia? Kliknij ikonkę „Skontaktuj się z autorem”.
Więcej o nowelizacji przepisów o podatku od nieruchomości pisaliśmy tutaj: Zmiany w podatku od nieruchomości 2025 – nowe zasady